Vraag 13: Hebben we ons karma en de daaruit voortvloeiende pijn uitsluitend aan onszelf te danken?
Op 16 februari stond met 41 procent van de stemmen één vraag op de eerste plaats.
De vraag was:
Hebben we ons karma en daaruit voortvloeiende pijn uitsluitend aan ons zelf te danken?
Heeft u zelf een vraag aan de cybermonnik? Stel deze hier.
Het antwoord van de cybernon van deze maand, Kaye Miner:
Het woord 'karma' komt uit het Sanskriet en betekent actie. Het wordt ook wel omschreven als de relatie tussen oorzaak en gevolg.
In het boeddhisme wordt het principe van oorzakelijkheid gezien als een natuurlijk verband waarmee je rekening moet houden in de confrontatie met de realiteit.
De definitie van karma in het boeddhisme gaat verder dan de conventionele, wetenschappelijke interpretatie van oorzakelijkheid. Het boeddhisme benadert oorzaak en gevolg vanuit het perspectief van levende wezens, wezens met een bewustzijn op een subtiel mentaal niveau dat zich over meerdere levens uitstrekt.
We functioneren dagelijks binnen het verband van oorzakelijkheid. Als we bepaalde gebeurtenissen willen voorkomen, proberen we ervoor te zorgen dat de oorzaken die normaal gesproken tot zulke gebeurtenissen leiden, niet zullen optreden. Bijvoorbeeld: We willen niet nat worden in de regen, daarom gaan we niet in de regen naar buiten of we nemen een paraplu mee.
En als je een bepaalde gebeurtenis of ervaring juist wél wilt, dan zul je er logischerwijze naar streven om de oorzaken en juiste voorwaarden daarvoor te scheppen. Bijvoorbeeld: Als je wilt eten, koop je voedsel en eet het op.
Dat geldt net zo goed voor geestelijke gemoedstoestanden en ervaringen.
Inzicht in dit oorzakelijke principe is heel belangrijk om ons leven te begrijpen en er zin aan te geven.
Dus denk alsjeblieft niet dat karma om straf en beloning draait. Het is een natuurlijk verband tussen oorzaak en gevolg.
Als er uit een zaadje een bloem groeit, is dat geen straf of beloning, het is gewoon een gevolg. Je kunt daar wel het etiket 'beloning' op plakken, maar dat geeft de realiteit van de situatie niet weer. Dan voeg je een extra laagje toe aan een aantal factoren die gewoon bij elkaar zijn gekomen.
Op dezelfde manier leiden handelingen tot toekomstige ervaringen. Die ervaringen zijn dan het resultaat van die handelingen, geen beloning of straf.
De boeddhistische psychologische inzichten rond karma zijn ongelofelijk subtiel en complex, en alleen een verlichte geest kan ze echt volledig doorgronden en op hun juiste waarde schatten. Het is goed om te beseffen dat karma zowel de instelling of motivatie van de geest omvat, alsook de handeling die uit die motivatie voortkomt, de indruk die dit op de geest nalaat en de daaruit voortvloeiende ervaring. Het is die specifieke indruk op de geest die de handeling met zijn uiteindelijke gevolg verbindt.
We moeten ook helder voor ogen houden wat we eigenlijk met 'ik' bedoelen. Vanuit boeddhistisch perspectief bestaat er geen op zichzelf staand, intrinsiek, aanwijsbaar, onafhankelijk ik. Als je naar zo'n ik gaat zoeken, blijkt dat nergens te vinden te zijn, en dus wordt dit hele concept door boeddhisten beschouwd als een misvatting. Het 'zelf' of het 'ik' bestaat slechts als conventie, afhankelijk van een aantal factoren, voornamelijk het lichaam en de geest. We hebben het hier niet over zomaar iets!
De geest of het denken functioneert van moment tot moment als een voortdurend veranderende stroom van bewustzijn. Als een levend wezen sterft, valt het lichaam uiteen, maar de geest blijft werkzaam, ook al functioneert hij dan op een subtieler niveau dan waar de meesten van ons zich bewust van zijn. Op het moment van wedergeboorte maakt de continuïteit van die stroom van bewustzijn contact met een nieuw lichaam, waardoor er een nieuw 'ik' ontstaat.
Die continuïteit van bewustzijn draagt de sporen of indrukken van vroegere handelingen met zich mee, die tot een bepaalde ervaring uitkristalliseren wanneer de juiste omstandigheden zich voordoen. Maar filosofisch gezien is het eigenlijk niet meer dezelfde 'persoon' die deze ervaring dan ondergaat.
Dit betreft een creatieproces van onderlinge wisselwerking, waarbij alle geconditioneerde zaken en gebeurtenissen in het universum slechts tot stand komen als gevolg van de interactie tussen diverse oorzaken en omstandigheden.
Geluk en lijden, en de wezens die geluk en lijden ervaren, ontstaan niet zomaar.
Dit is een belangrijke uitspraak, want dat sluit tevens uit dat er dingen kunnen gebeuren door ingrijpen van een opperwezen of schepper. Dat is waarschijnlijk een van de voornaamste verschillen tussen het boeddhisme en andere religies.
Dus ja, in zekere zin vallen onze ervaringen onder onze eigen verantwoordelijkheid, omdat ze het gevolg zijn van oorzaken die gecreëerd zijn door ons conventionele 'zelf'. We creëren de oorzaken van onwenselijke ervaringen door middel van mentale neigingen zoals gehechtheid en boosheid, maar vooral door onwetendheid omtrent de ware aard van het 'ik'. Het inperken en elimineren van deze storende neigingen, door het ontwikkelen van wijsheid, liefde en mededogen, is de weg om de oorzaken van lijden weg te nemen.
Het ik
Datum: 16-3-2011
Auteur: nakhon
Quote
We moeten lijkt me, helder voor ogen houden dat het een Boeddhistisch idee is dat er geen Ik bestaat. En dat het ook een Boeddhistisch idee is dat het Ik niet aanwijsbaar is. Er zijn filosofische stromingen die daar heel anders over denken en vanuit een wetenschappelijke logica. Het is ook opmerkelijk dat een Boeddhist wel altijd over zichzelf praat vanuit Ik. Dat is in wezen niet erg consequent. Door te stellen dat er geen Ik is bestaat er ook geen persoonlijke verantwoordelijkheid, geen mogelijkheid tot vrije keuze, in wezen geen mogelijkheid tot vrijheid, omdat in de beschreven niet ik toestand, de condities en concepten bepalend zijn. En wie wil een degelijke onvrijheid?
|
21-2-2009 IFTPOT
Mooi! - Quote
Wat een heldere reactie. En ook nog zo volledig.
|
karma, of: eigen schuld, dikke bult?
Datum: 21-2-2009
Auteur: rikje
Quote
Ik heb altijd moeite gehad met het concept van karma, omdat het zo vaak wordt versimpeld tot eigen schuld, dikke bult. Deze uitleg is heel veel subtieler. Iets om met me mee te nemen en over te contempleren. En misschien zijn er mensen in andere religies die net zo subtiel denken over een ingrijpen van een opperwezen of schepper... De man met de witte baard op de wolk die aan onze touwtjes trekt, beloont en vooral straft is ook een versimpeld concept waar ik moeite mee heb.
|